Akcja „Burza” w Okręgu Tarnopol Armii Krajowej
„`html
Wprowadzenie
Akcja „Burza” to jedno z kluczowych wydarzeń w historii Armii Krajowej, które miało miejsce w Okręgu Tarnopol w 1944 roku. Była to operacja militarna mająca na celu oswobodzenie terenów II Rzeczypospolitej spod niemieckiej okupacji, tuż przed nadejściem Armii Czerwonej. Działania te były częścią szerszej strategii AK, której celem było nie tylko zwalczanie okupantów, ale również przygotowanie do odbudowy niepodległej Polski. W artykule omówimy szczegóły akcji „Burza” w Okręgu Tarnopol, jej przygotowania, przebieg oraz konsekwencje.
Przygotowania do akcji
W 1943 roku dowództwo Okręgu Tarnopol AK rozpoczęło intensywne prace przygotowawcze do akcji „Burza”. Zostały podjęte działania mające na celu mobilizację sił i zasobów, co miało na celu odpowiednie przygotowanie do planowanej ofensywy. Komenda okręgu, przewidując zbliżający się front, zorganizowała różnorodne szkolenia oraz formacje partyzanckie. W tym czasie znaczna część żołnierzy była już w terenie, gdzie pełnili rolę obrońców polskich społeczności przed atakami UPA.
Rozpoczęcie działań wojskowych
Dnia 4 stycznia 1944 roku Rosjanie przekroczyli granicę województwa tarnopolskiego. To wydarzenie stało się impulsem do rozpoczęcia akcji „Burza” w inspektoratach Tarnopol, Czortków i Złoczów. Plan zakładał utworzenie 12 Dywizji Piechoty AK. W rejonach takich jak Brzeżany, Podhajce czy Monasterzyska utworzono 51 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych pod dowództwem porucznika Antoniego Fanderowskiego „Wana”. Równocześnie w rejonie Złoczowa oraz Zborowa powstał 52 Pułk Piechoty Strzelców Kresowych pod dowództwem porucznika Michała Horvatha „Kmicica”. Mobilizacja tych jednostek obejmowała około 700 partyzantów każda.
Walki o Tarnopol
Najwcześniej do akcji przystąpiły oddziały 54 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych AK. W dniach 7-8 marca zrealizowano kilka skutecznych ataków na niemieckie transporty, wykolejając jednocześnie 16 pociągów towarowych. Na obrzeżach Tarnopola doszło do starć z jednostkami Wehrmachtu. W dniu 10 marca miasto zostało przekształcone w rejon umocniony, a pomimo prób przejęcia kontroli nad nim przez partyzantów, garnizon Tarnopola zmuszony był bronić się do 16 kwietnia. Walki te były niezwykle zacięte i pełne poświęcenia ze strony żołnierzy AK.
Kontynuacja operacji i współpraca z Armią Czerwoną
W lipcu 1944 roku akcja „Burza” była kontynuowana, a oddziały AK wysadzały mosty oraz podejmowały inne działania mające na celu osłabienie sił niemieckich. Udało im się nawet opanować niektóre strategiczne punkty i utrzymać je do momentu przybycia Armii Czerwonej. Na początku współpracy między AK a Armią Czerwoną dochodziło do sytuacji, w których żołnierze AK ujawniali swoje pozycje jako „Zgrupowanie 12 DP”, co miało na celu ułatwienie działań wojskowych w trakcie walki z Niemcami.
Rozbrojenie i jego konsekwencje
Po zakończeniu głównych działań ofensywnych komendant Obszaru Lwowskiego wydał rozkaz
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).